Kyra werkte jarenlang in Zweden en koos bij terugkomst heel bewust voor UWV. De breedte van het vak, de diepte van het onderzoek en het maatschappelijk gewicht van  beoordelingen vormen precies het werk dat ze zocht. Als verzekeringsarts met focus op de Participatiewet ziet ze wat ziekte betekent voor jongeren die vastlopen in hun opleiding, eerste baan of perspectief op de toekomst. 

De weg naar de spreekkamer van UWV begon voor Kyra met een internationaal georiënteerde bachelor in Middelburg, een wetenschappelijke master geneeskunde in Maastricht en kreeg vervolgens een onverwachte wending: Zweden. Ze woonde er meerdere jaren, leerde de taal vloeiend spreken en werkte in de huisartsenzorg. Juist daar ontstond haar fascinatie voor de sociale geneeskunde. In Zweden ligt de beoordeling van ziekte en arbeid namelijk grotendeels bij de behandelaar die niet alleen het medische beeld beoordeelt maar ook duidt wat ziekte betekent voor iemands functioneren. Het systeem is minder gestructureerd dan in Nederland en vraagt veel zelfstandige interpretatie. Kyra merkte dat dit haar aantrok. Toen haar Zweedse partner naar Nederland wilde voor een promotietraject, dacht zij onmiddellijk aan UWV.

Serieuze keuze

Nog vanuit Zweden nam Kyra contact op met UWV. Ze kreeg een helder beeld van het vak en de ruimte voor opleiding. Een kennismakingsgesprek met de arts en manager van haar huidige afdeling bevestigde dat ze op de goede plek zat. Kort na de verhuizing liep ze mee op de afdeling en startte ze haar werk als anios bij UWV. Het onderzoeken van verschillende opties gaf Kyra de ruimte om een weloverwogen keuze te maken. Kyra waardeerde het dat UWV haar ook deze ruimte heeft geboden. “Ze vonden het belangrijk dat ik er volmondig ja tegen zou kunnen zeggen. En dat kon ik uiteindelijk ook”, vertelt ze. Die weloverwogen keuze is de basis van haar werkplezier. “Hoe langer ik hier werkte, hoe meer ik merkte dat dit vak precies past bij mijn brede interesse. Ik kan puzzelen, verdiepen, doorvragen en samenwerken. Dat is voor mij de perfecte combinatie.” De brede blik neemt Kyra nadrukkelijk mee uit haar internationale opleiding. Het vormde haar academisch en analytisch denken en vergrootte haar sensitiviteit voor culturele verschillen. Dat ziet ze terug in haar spreekkamer. Veel jongeren die zij in het kader van de Wajong beoordeelt, hebben een migratieachtergrond of zijn opgegroeid in lastige sociaaleconomische omstandigheden. “Als je iets niet kent, herken je het niet. Je moet genoeg weten van verschillende leefwerelden om te begrijpen wat het dagelijks betekent als iemand zegt dat studeren niet lukt of dat werken nooit is gelukt. Je moet doorvragen waar het schuurt.” 

Cruciale samenwerking

Kyra richt zich binnen de Participatiewet vooral op de Wajong. Dat zijn intensieve onderzoeken naar jongeren tussen de 18 en ongeveer 23 jaar die door beperkingen mogelijk nooit (meer) arbeidsvermogen hebben. De samenwerking met de arbeidsdeskundige is daarin cruciaal. Het cliëntcontact verloopt vaak via een koppelspreekuur: eerst voert de arbeidsdeskundige een uitgebreid gesprek over opleiding, stages, eerdere pogingen tot werk en praktische knelpunten. Daarna volgt de overdracht en komt Kyra in beeld : ls arts duidt wat ziekte betekent voor functioneren en beoordeelt of er behandel- of ontwikkelmogelijkheden zijn. Pas samen kunnen zij het arbeidsvermogen volledig inschatten. “Het is intensief”, zegt ze. Juist dat maakt het werk waardevol: “Het voelt als een voorrecht dat je zo diep in iemands leven mag kijken. Je krijgt de ruimte om dat zorgvuldig en eerlijk te doen. Dat vind ik heel bijzonder.”

Pijnlijke beoordeling

De casuïstiek is soms heftig, al kan Kyra het professioneel goed dragen. Jongeren met ernstige psychiatrische problematiek, genetische aandoeningen of cognitieve beperkingen ziet ze regelmatig. Vaak spelen meerdere domeinen tegelijk een rol: gezondheid, thuissituatie, armoede, beperkte steun. “Soms denk je: als je in een ander nestje was geboren, had je leven er zó anders uit kunnen zien.” Het meest confronterend vindt ze studenten die tijdens hun opleiding een ernstig ongeluk krijgen en nooit meer arbeidsvermogen zullen ontwikkelen. “Ze zijn hun leven net aan het opbouwen. Het vooruitzicht dat dit het is voor de rest van hun leven vind ik pijnlijk.” Maar er zijn ook momenten waarop haar oordeel verlichting geeft. “Voor veel jongeren die alles al geprobeerd hebben, kan een uitkering juist erkenning geven. Het zegt: het ligt niet aan jou. Je hebt het geprobeerd, maar je ziekte maakt werken nu en later onmogelijk.” Andersom probeert Kyra bij jongeren die in de toekomst wél herstelkansen hebben duidelijk en empathisch uit te leggen waarom ze geen recht hebben op een Wajong-uitkering.

Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
Wat Kyra het meest heeft verrast, is hoe veelzijdig UWV is. Zo werkt Kyra nauw samen met medische secretarissen en arbeidsdeskundigen, is ze jaarvertegenwoordiger in de landelijke opleiding tot verzekeringsarts en denkt ze mee over verbeterpunten in het curriculum. Er is ruimte voor reflectie, onderwijs, onderzoek en neventaken. “Ik heb een heel gevarieerde werkweek en dat houdt me scherp. Die variatie maakt dit werk heel rijk. Juist voor generalisten die van puzzelen houden, is dit een prachtig werkveld. Je kunt hier echt verschil maken.”